“शिक्षणनगरी बारामतीचा नवा अध्याय! जिल्हा परिषद शाळांची गरुडझेप, तर खाजगी संस्थांचीही दर्जेदार कामगिरी; ‘गुणवत्ते’च्या स्पर्धेत विद्यार्थी जोमात”

बारामती : विद्येचे माहेरघर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पुण्यानंतर आता बारामती तालुकाही ‘शिक्षण हब’ म्हणून वेगाने नावारूपास येत आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे तालुक्यातील शिक्षण क्षेत्रात झालेला आमूलाग्र बदल. बारामतीत सध्या एक अनोखे आणि आश्वासक चित्र पाहायला मिळत आहे. एकीकडे जिल्हा परिषद शाळांनी ‘डिजिटल कात’ टाकत खाजगी शाळांना तोडीस तोड प्रगती केली आहे, तर दुसरीकडे खाजगी संस्थांनीही बदलत्या स्पर्धेनुसार अध्यापन पद्धतीत कालानुरूप बदल केले आहेत. या निकोप स्पर्धेत बारामतीचा विद्यार्थी मात्र ‘स्मार्ट’ घडताना दिसत आहे.

डिजिटल इंडियाचे स्वप्न होतेय साकार

बारामती तालुक्यातील जिल्हा परिषद शाळांचा चेहरामोहरा आता पूर्णपणे बदलला आहे. ‘शाळा तिथे डिजिटल क्लासरूम’ आणि ‘ज्ञानरचनावादी शिक्षण’ या संकल्पना प्रत्यक्षात उतरल्या आहेत. केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता, ऑडिओ-व्हिज्युअल साधने आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून शिक्षण दिले जात आहे. शिक्षकांनी घेतलेली मेहनत आणि प्रशासकीय पाठबळामुळे जिल्हा परिषद शाळा आता केवळ ‘मोफत शिक्षण’ नव्हे, तर ‘दर्जेदार शिक्षण’ देणारे केंद्र बनल्या आहेत.

‘डिजिटल इंडिया’च्या दिशेने वाटचाल करताना बारामती तालुक्यातील जिल्हा परिषद शाळा मागे राहिल्या नाहीत. अनेक शाळांमध्ये आता केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता, डिजिटल साधने आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून शिक्षण दिले जात आहे. ऑफलाईन आणि ऑनलाईन अशा दोन्ही माध्यमांचा समतोल साधत, शिक्षकांनी अध्यापनाचा दर्जा उंचावला आहे. शाळेतच ‘प्रात्यक्षिक युगा’चा अनुभव विद्यार्थ्यांना मिळत असल्याने, त्यांच्या आकलन क्षमतेत वाढ होत आहे.

शिक्षक घडवतायत भविष्यातील पिढी

“शाळेत नीट शिकवले जात नाही का?” या पालकांच्या मनातील साशंकतेला येथील शिक्षकांनी आपल्या कृतीतून उत्तर दिले आहे. बारामतीतील शिक्षक केवळ नोकरी म्हणून नव्हे, तर एक जबाबदारी म्हणून विद्यार्थ्यांकडे पाहत आहेत. केवळ अभ्यासच नव्हे, तर मुलांवर चांगले संस्कार करणे आणि त्यांची सर्वांगीण प्रगती साधणे यावर शिक्षकांचा भर आहे. मुख्याध्यापक आणि शिक्षक यांच्या समन्वयातून शाळांमध्ये शिस्त आणि गुणवत्तेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

पूर्वी शिक्षणासाठी खाजगी क्लासेसवर अवलंबून राहण्याची पालकांची मानसिकता आता बदलत आहे. जिल्हा परिषद शाळांमधील शिक्षणच इतके दर्जेदार झाले आहे की, बहुतांश विद्यार्थ्यांना आता बाहेरच्या महागड्या एक्स्ट्रा क्लासेसची गरज भासत नाही. केवळ ज्या विद्यार्थ्यांना अभ्यासात अधिक लक्ष देण्याची गरज आहे किंवा ज्यांचे पालक वेळेअभावी लक्ष देऊ शकत नाहीत, अशाच अपवादात्मक परिस्थितीत बाहेरच्या शिकवणीचा आधार घेतला जात आहे. अन्यथा, शाळेतील तयारीच पुरेशी ठरत आहे.

पूर्वी पालकांना आपल्या पाल्याच्या अभ्यासासाठी महागड्या खाजगी ट्युशन्सवर अवलंबून राहावे लागत होते. मात्र, आता जिल्हा परिषद शाळांमध्येच शिक्षकांकडून विद्यार्थ्यांची इतकी उत्तम तयारी करून घेतली जात आहे की, प्राथमिक स्तरावर एक्स्ट्रा क्लासेसची गरज उरलेली नाही. शिक्षकांचे वैयक्तिक लक्ष आणि शाळेतील शिस्तबद्ध वातावरणामुळे पालकांचा आर्थिक बोजा कमी झाला असून, सरकारी शाळांवरील त्यांचा विश्वास दुप्पट झाला आहे.

स्पर्धा परीक्षेसाठी खाजगी संस्थांची भूमिका महत्त्वाची

एकीकडे सरकारी शाळा प्रगत होत असतानाच, दुसरीकडे खाजगी शाळा आणि क्लासेसचे महत्त्वही अबाधित आहे. बदलत्या युगात शिष्यवृत्ती, नवोदय, ऑलिम्पियाड आणि पुढे जाऊन NEET/JEE सारख्या परीक्षांची तयारी करण्यासाठी खाजगी संस्थांनी ‘फाउंडेशन’ पक्के करण्यावर भर दिला आहे. तज्ज्ञ मार्गदर्शक आणि अद्ययावत स्टडी मटेरिअलच्या जोरावर या संस्थांमधूनही राज्याच्या गुणवत्ता यादीत चमकणारे विद्यार्थी घडत आहेत.

संभ्रम संपला, ‘विद्यार्थी’ केंद्रबिंदू ठरला!

“सरकारी की खाजगी?” हा पालकांसमोरचा पूर्वापार चालत आलेला संभ्रम आता दूर झाला आहे. ज्यांना मूळ अभ्यासात रुची आहे, ते जिल्हा परिषद शाळेतील गुणवत्तेवर समाधानी आहेत, तर ज्यांना विशेष स्पर्धात्मक तयारीची गरज वाटते, ते खाजगी क्लासचा आधार घेत आहेत.

थोडक्यात सांगायचे तर, गटशिक्षण अधिकारी, शिक्षण विभाग आणि खाजगी संस्थाचालक यांच्यात असलेल्या अप्रत्यक्ष समन्वयामुळे बारामतीत शैक्षणिक वातावरण निकोप राहिले आहे. सरकारी आणि खाजगी दोन्ही यंत्रणा “विद्यार्थी केंद्रबिंदू” मानून सर्वोत्तम देण्याचा प्रयत्न करत असल्याने, भविष्यात बारामतीतून केवळ उत्तम गुण मिळवणारेच नव्हे, तर सर्वांगीण विकास झालेले जबाबदार नागरिक घडतील, यात शंका नाही.

शाळांचा बदललेला चेहरामोहरा आणि शिक्षकांची धडपड पाहून पालकांचाही जिल्हा परिषद शाळांवरील विश्वास वाढला आहे. बारामती तालुक्यातील शाळा आज गुणवत्तेच्या बाबतीत खाजगी शाळांनाही मागे टाकत आहेत, असे म्हटल्यास वावगे ठरणार नाही.

एकूणच, बारामती तालुक्यातील शिक्षण क्षेत्रात होत असलेला हा सकारात्मक बदल विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भविष्याची नांदी ठरत आहे.