गुन्ह्यापूर्वीच हवा प्रतिबंध: बारामती पोलिसांची आर्त हाक; संपूर्ण पुणे जिल्ह्यासाठी हा बदल काळाची गरज

बारामती/पुणे: शहरांचा झपाट्याने होत असलेला विकास, उभ्या राहणाऱ्या नवीन वसाहती आणि व्यावसायिक संकुले यांच्या शर्यतीत नागरिकांची ‘इलेक्ट्रॉनिक सुरक्षा’ मात्र मागे पडत चालली आहे. “चोरी झाल्यानंतर आरोपी शोधण्यापेक्षा चोरी होऊच न देणे अधिक महत्त्वाचे आहे,” असा अत्यंत महत्त्वाचा संदेश देत बारामती पोलिसांनी नागरिकांना आणि प्रशासनाला सुरक्षेसाठी पुढाकार घेण्याचे आवाहन केले आहे. आजची ही हाक केवळ एका शहरापुरती मर्यादित नसून, संपूर्ण पुणे जिल्ह्याच्या सुरक्षेसाठी एक आवश्यक ‘प्रतिबंधात्मक उपाय’ म्हणून पुढे आली आहे.

वाढत्या सोन्याच्या भावामुळे आणि बदलत्या गुन्हेगारी पद्धतीमुळे एका सामान्य कुटुंबाची अनेक वर्षांची बचत काही मिनिटांत लुटली जात आहे. चोरी झाल्यानंतर “पोलीस काय करत होते?” असा साहजिक प्रश्न नागरिकांकडून विचारला जातो. परंतु, यामागील खरी वस्तुस्थिती पोलिसांनी अत्यंत मुद्देसूदपणे मांडली आहे.

​आजचे चोरटे अत्यंत चलाख झाले आहेत. ते मुख्य रस्त्यांवर गुन्हे करण्याऐवजी अशा अरुंद गल्ल्या, झोपडपट्ट्या आणि अंधाऱ्या परिसरांचा वापर करतात, जिथे पोलिसांची वाहने पोहोचू शकत नाहीत आणि जिथे कोणतीही ‘इलेक्ट्रॉनिक नजर’ (सीसीटीव्ही) नसते. आजच्या आधुनिक तपासात सीसीटीव्ही कॅमेरा हा सर्वात मोठा साक्षीदार आहे. गुन्हेगार कोणत्या वाहनाने आले, कोणत्या दिशेने पळून गेले आणि कुठे लपले, या सर्व प्रश्नांची उत्तरे एका कॅमेऱ्यात मिळतात. परंतु, अनेक संवेदनशील ठिकाणी कॅमेरे नसल्यामुळे तपासात मोठे अडथळे निर्माण होतात. पोलीस रात्रंदिवस गस्त घालतात, संशयितांचा पाठलाग करतात, मात्र ज्या ठिकाणी एका कॅमेऱ्यामुळे काही मिनिटांत धागा मिळू शकतो, तिथे पुराव्याअभावी पोलिसांचे अनेक दिवस खर्च होतात.

चोरीला गेलेला ऐवज हा केवळ पैसा नसतो. त्यात एका वृद्ध आईच्या लग्नातील दागिन्यांच्या आठवणी असतात, एखाद्या शेतकऱ्याने मुलीच्या लग्नासाठी साठवलेले सोने असते, तर एखाद्या कुटुंबाच्या आयुष्यभराचे कष्ट असतात. गुन्हा उघडकीस आला आणि आरोपी पकडले गेले, तरी त्या कुटुंबाने भोगलेली मानसिक वेदना कधीच भरून निघत नाही. म्हणूनच, “चोरी झाल्यानंतर नव्हे, तर चोरी होण्यापूर्वीच प्रतिबंध हवा,” ही काळाची गरज आहे.

​संपूर्ण पुणे जिल्ह्यासाठी आवश्यकता आणि बारामतीचा आदर्श पॅटर्न

बारामती शहरात भेडसावणारी ही समस्या आज संपूर्ण पुणे जिल्ह्याची आहे. जिल्ह्यात वाढते शहरीकरण, औद्योगिकीकरण आणि स्थलांतर यामुळे गुन्हेगारीचे प्रमाण आटोक्यात ठेवण्यासाठी केवळ पोलिसांच्या मानवी गस्तीवर अवलंबून राहणे पुरेसे नाही.

​याच पार्श्वभूमीवर, नुकतेच नागरिकांच्या सुरक्षेला अधिक बळकटी देण्यासाठी बारामती तालुका ग्रामीण पोलीस स्टेशन आणि विविध कंपन्यांच्या संयुक्त विद्यमाने बारामती एमआयडीसी, तांदुळवाडी आणि काटेवाडी परिसरात ‘सीसीटीव्ही कॅमेरा प्रणाली’चा दणक्यात शुभारंभ करण्यात आला. पोलीस निरीक्षक चंद्रशेखर यादव यांच्या संकल्पनेतून आणि स्थानिक उद्योजकांच्या महत्त्वपूर्ण सहकार्यातून या प्रकल्पासाठी ८ लाख ७० हजार रुपये खर्च करण्यात आले असून, या संवेदनशील भागात एकूण ५७ उच्च दर्जाचे कॅमेरे बसवण्यात आले आहेत. सुरक्षेसाठी उचललेले हे पाऊल संपूर्ण पुणे जिल्ह्यासाठी एक आदर्श उदाहरण ठरले आहे.

बारामती ग्रामीण पोलिसांनी आणि स्थानिक उद्योजकांनी ५७ कॅमेरे बसवून जो आदर्श घालून दिला आहे, तो बदल आता संपूर्ण शहर आणि जिल्ह्यामध्ये घडणे अपेक्षित आहे. केवळ पोलिसांवर आणि प्रशासनावर अवलंबून न राहता, सुरक्षेसाठी लोकसहभाग अत्यंत महत्त्वाचा आहे.

​समाजातील दानशूर व्यक्ती, व्यक्तीसमूह, व्यावसायिक आणि विविध सामाजिक संस्था यांनी पुढाकार घेऊन आपले गाव, नगर, शहर व जिल्हा सुरक्षित राहावा यासाठी प्रयत्नशील असले पाहिजे. जिल्ह्यातील सर्व नगरपालिका, ग्रामपंचायती आणि नागरिकांनी आपापल्या हद्दीत ‘प्रत्येक घर, प्रत्येक दुकान आणि प्रत्येक सोसायटी सीसीटीव्ही युक्त’ करण्यासाठी ठोस पावले उचलावीत. प्रवेशद्वारे, बाह्यवळण रस्ते, व्यावसायिक भाग आणि निवासी वसाहती सीसीटीव्हीच्या कक्षेत आणल्यास गुन्हेगारीला मोठा आळा बसेल.

​प्रशासन आणि नागरिकांना थेट आवाहन

पोलिसांनी नगरपरिषद आणि सर्वसामान्य नागरिकांना एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारला आहे: “जर आपल्या घरासमोर, गल्लीत किंवा चौकात आज कॅमेरा नसेल, तर उद्या चोरी झाल्यानंतर पुरावा कुठून मिळणार?”पोलीस त्यांना अभिप्रेत शोध करणारच पण……

​आज एक कॅमेरा बसविण्याचा खर्च फार कमी आहे, पण उद्या आयुष्यभराची बचत चोरीला गेल्यास होणारे नुकसान अमूल्य आहे. त्यामुळे प्रशासनाने तातडीने उच्च दर्जाची सीसीटीव्ही यंत्रणा उभारावी आणि नागरिकांनीही स्वतःच्या इमारती, दुकाने व घराबाहेर कॅमेरे बसवून पोलिसांना सहकार्य करावे.

​सुरक्षिततेचा नवा मंत्र:

अधिक कॅमेरे म्हणजे अधिक सुरक्षा.

अधिक सुरक्षा म्हणजे अधिक विश्वास.

आणि अधिक विश्वास म्हणजे सुरक्षित शहर आणि सुरक्षित जिल्हा!