सोमेश्वर: नुकत्याच अत्यंत चुरशीच्या मानल्या गेलेल्या सोमेश्वर सहकारी साखर कारखान्याच्या निवडणुकीत उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांच्या नेतृत्वाखालील पॅनेलने सर्वच्या सर्व एकवीस जागांवर दणदणीत विजय मिळवून विरोधकांना पूर्णपणे निष्प्रभ केले आहे. या ऐतिहासिक विजयानंतर आता कारखान्याची धुरा नक्की कोणाच्या खांद्यावर दिली जाणार, याकडे संपूर्ण तालुक्याचे आणि जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे. कारखान्याच्या संचालक मंडळात आता शंभर टक्के एकहाती सत्ता आल्याने सत्ताधाऱ्यांवरील जबाबदारी कैकपटीने वाढली आहे. आता केवळ राजकीय वर्चस्व सिद्ध करणे पुरेसे नसून, ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना जास्तीत जास्त दर मिळवून देणे, कारखान्याचे आर्थिक नियोजन कोलमडू न देणे आणि कारभारात पारदर्शकता आणणे ही नवीन अध्यक्षांसमोरील सर्वांत मोठी आव्हाने असतील. आगामी गळीत हंगामाचे अचूक नियोजन करण्यासाठी केवळ राजकीय वजन नव्हे, तर प्रशासकीय कौशल्याची नितांत गरज भासणार आहे.
सध्या कारखान्याच्या अध्यक्षपदासाठी प्रामुख्याने दोन प्रवाह आणि विचारमंथन सुरू असल्याचे दिसून येत आहे. एकीकडे प्रदीर्घ अनुभव असणारे नेतृत्व, तर दुसरीकडे ऊर्जावान तरुण चेहरे अशी ही स्पर्धा आहे. सहकारी संस्थांचा कारभार चालवणे ही एक तारेवरची कसरत असते, त्यामुळे या शर्यतीत प्रमोद काकडे यांच्यासारख्या अनुभवी नावांची जोरदार चर्चा आहे. तब्बल एक दशक कारखान्याचे संचालक म्हणून काम पाहण्याचा अनुभव, तसेच जिल्हा परिषदेच्या आरोग्य आणि बांधकाम सभापतीपदावर त्यांनी गाजवलेले प्रशासकीय वर्चस्व ही त्यांची जमेची बाजू मानली जात आहे. ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांशी असलेली त्यांची थेट नाळ त्यांना या पदाच्या अगदी जवळ घेऊन जाते. दुसरीकडे, राजकारणात नेहमीच दुसऱ्या फळीतील नेतृत्व तयार करावे लागते. भविष्यातील सहकाराचे राजकारण लक्षात घेता, तरुणाईला संधी देण्याचा विचारही पक्षश्रेष्ठी नक्कीच करू शकतात. अभिजित काकडे, राजवर्धन शिंदे (माजी चेअरमन) यांसारख्या संचालकांकडे नवीन दृष्टिकोन असू शकतो. कारखान्यात आधुनिक तंत्रज्ञान आणणे आणि तरुण शेतकऱ्यांशी संवाद वाढवणे यासाठी या नावांचाही अत्यंत गांभीर्याने विचार होऊ शकतो.
काहींच्या बाबतीत फक्त पक्षाशी वैयक्तिक निष्ठा आहे म्हणून आणि आमच्या घराण्याचा कारखान्याशी मागील तीन चार पाच दशकांहून अधिक काळ कारखान्याशी संबध आहे किंवा कोणी कमी सभासदांमधून निवडून आला म्हणून स्वताच्या काही संस्था आहेत म्हणून सहकारी संस्थेत आगोदर संचालक म्हणून काम पाहिले असले तरी ते या पदासाठी पात्र असतीलच असे नाही.फक्त स्वतःच्या खासगी/संस्था चालवणे आणि कारखान्यासारखी संस्था चालवण्याचा अनुभव वेगळा असू शकतो त्यामुळे या ठिकाणी पात्रता हा निकषच योग्य मानला जाईल.
सत्ता पूर्णपणे एकाच हाती आल्याने पक्षांतर्गत जुन्या आणि नव्या सर्वच इच्छुकांच्या आशा पल्लवित झाल्या आहेत. या परिस्थितीतून मार्ग काढण्यासाठी काही संभाव्य राजकीय निर्णय आणि सुवर्णमध्य काढले जाण्याची शक्यता राजकीय वर्तुळात वर्तवली जात आहे.
सर्व जागा जिंकल्यामुळे पक्षात कोणतीही गटबाजी होऊ नये आणि सर्व इच्छुकांना योग्य न्याय मिळावा, यासाठी उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार या सत्तेच्या समान वाटपाचा म्हणजेच ‘टर्म विभागणीचा’ निर्णय घेण्याची दाट शक्यता आहे. पहिल्या काही वर्षांसाठी एखाद्या अनुभवी नेत्याकडे धुरा देणे आणि उर्वरित काळासाठी एखाद्या तरुण चेहऱ्याला संधी देणे, असा सुवर्णमध्य साधल्यास सर्वांची समजूत काढणे पक्षश्रेष्ठींना सोपे जाईल.
याशिवाय, अनेकदा नावांची चर्चा एकाची असते आणि ऐनवेळी पक्षश्रेष्ठी एखाद्या वेगळ्याच पण सर्वांना मान्य असणाऱ्या अनपेक्षित चेहऱ्याच्या गळ्यात अध्यक्षपदाची माळ घालतात, असाही एक तर्क लढवला जात आहे. सर्व गटांना एकत्र बांधून ठेवू शकेल अशा एखाद्या शांत आणि संयमी नेत्याला अचानक पुढे आणले जाऊ शकते. तसेच अध्यक्षपद एकाला दिले, तरी नाराज गटांची समजूत काढण्यासाठी कारखान्याच्या ऊस विकास किंवा खरेदीसारख्या विविध महत्त्वाच्या समित्यांवर इतर दावेदारांना अधिकार देऊन सत्तेचे योग्य संतुलन आणि विकेंद्रीकरण केले जाण्याचीही शक्यता आहे.
या सर्व राजकीय घडामोडींत आणि तर्कवितर्कांमध्ये अंतिम तसेच सर्वमान्य शब्द हा उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांचाच असेल. आगामी विधानसभा आणि स्थानिक निवडणुका पाहता, सोमेश्वर कारखान्यासारख्या मोठ्या संस्थेवर कोणाला बसवायचे, याचा थेट परिणाम परिसराच्या राजकीय समीकरणांवर होणार आहे. त्यामुळे त्या केवळ वैयक्तिक निष्ठेपेक्षा उमेदवाराची प्रशासकीय पात्रता, शेतकऱ्यांमधील प्रतिमा आणि कामावरील पकड या निकषांवरच नव्या कारभाऱ्याची निवड करतील असा राजकीय विश्लेषकांचा ठाम अंदाज आहे. सोमेश्वर सहकारी साखर कारखान्याची आगामी अध्यक्षपदाची निवड ही केवळ एका व्यक्तीची निवड नसून, ती सहकार क्षेत्राला नवी दिशा देणारी महत्त्वाची घटना ठरणार आहे.
अनुभवी नेतृत्वाला पसंती देऊन स्थैर्याला महत्त्व दिले जाते की नव्या नेतृत्वावर विश्वास ठेवून भविष्याची नांदी केली जाते, हे पाहणे अतिशय रंजक ठरणार असून येत्या काही दिवसांतच अधिकृत घोषणा झाल्यावर या सर्व राजकीय उत्कंठेला कायमचा पूर्णविराम मिळेल.
बातमी बद्दल आपला अभिप्राय नोंदवा
बातमी शेअर करण्यासाठी येथे क्लिक करा
